( 490 – 430 )
Empedokles urodził się w 490 roku p.n.e. na Sycylii w Agrygencie, najbogatszym wówczas mieście. Był lekarzem, kapłanem, poetą i filozofem, co czyniło z niego postać naprawdę wyjątkową. Jako, że potrafił “czynić cuda”, co często robił przed wielbiącą go publicznością, sam uważał się za niemalże boską istotę. Jego cuda polegały jednak głównie na umiejętnym wykorzystaniu zjawisk fizycznych, przyrodniczych i zaprzęganiem do działania techniki. Umarł na wygnaniu w 430 r. p.n.e. utraciwszy wcześniej łaskę i przychylność tłumów.
P O G L Ą D Y E M P E D O K L E S A
Kontynuując myśl poprzedników Empedokles również poszukiwał podstawowego składnika wszechświata. O ile u Talesa, była nim woda, u Anakymenesa powietrze, u Heraklita ogień, a u Ksenofanesa ziemia, Empedokles nie zadowolił się wybraniem jednego z owych składników. Jego zdaniem potrzebne są wszystkie cztery stany skupienia materii. Owe cztery rodzaje materii nazwał Empedokles korzeniami wszechrzeczy lub “pierwiastkami” i “żywiołami”. Z tych właśnie pierwiastków, poprzez łączenie się i mieszanie powstają wszystkie rzeczy we wszechświecie.
Empedokles był pierwszym, który spytał dlaczego dokonują się zmiany we wszechświecie ?. Dlaczego owe cztery podstawowe pierwiaski łączą się i rozłączają ? Powodem jest działanie dwóch sił “miłości” i “niezgody”.
Eupedoklejski obraz świata wiec to cztery żywioły poruszane przez dwie siły. Próbując przedstawić dzieje świata Empedokles twierdził, że można wyróżnić w nich cztery okresy :
1. stan pierwotny – czyli okres gdy nie działają żadne siły zaś żywioły pozostają nieporuszone w doskonałym porządku
2. okres działania jednej z sił “niezgody” który prowadzi do trzeciego stanu
3. stan totalnego chaosu, kiedy wszystkie żywioły są pomieszane.
4. okres działania drugiej z sił “miłości” która uporządkowuje żywioły łącząc podobne z podobnym tworząc pełną harmonię.
Poza kosmologia Eupedokles zajmował się także biologią. W ciekawy sposób wyobrażał on sobie np. powstawanie istot na ziemi. Jego zdaniem wszystkie powstały na zasadzie przypadku. To przypadek sprawił, że połączyły się wszystkie członki tworząc żywą istotę. Te, których członki były niekompletne szybko jednak wyginęły i pozostały tylko te, doskonalsze, których obecność zaobserwować można aktualnie w przyrodzie. Twierdził również, że pierwsze były rośliny, a potem dopiero zwierzęta i na końcu ludzie jako organizmy bardziej zrobione. Stworzył tym samym swoistą teorię ewolucji i doboru naturalnego.
Teoria Poznania
Jeżeli chodzi o epistemologię to Eupedokles uważał, że w naszych zmysłach musi być coś z czterech żywiołów. Nie mogli byśmy postrzegać wody gdyby nasz narząd wzroku nie składał się również z wody. Dowodził tego założeniem, że podobne zawsze ciągnie do podobnego. Jego zdaniem poznajemy jedynie za przez bezpośredniego kontaktu z przedmiotem. Twierdził, iż byśmy mogli zobaczyć jakąś rzecz to zarówno z oczu jak i z owej rzeczy muszą oddziałać się “wypływy”. Fakt, że niektóre rzeczy możemy zobaczyć, a innych nie tłumaczył tym, iż wypływy owe dostają się do oka i wydostają z niego poprzez pory. Jeśli kształt porów oka jest odpowiedni kształtowi wypływów z danego przedmiotu możemy ów przedmiot zobaczyć. Jeśli nie, to pozostaje on przed nami ukryty i niepodobna go poznać.
Poprzez te i inne koncepcje z dziedziny chemii, biologii oraz fizjologii i medycyny uznany być może za tego, który miał spory wkład w późniejszy rozwój nauki. Jego pomysły choć często niedorzeczne w dużej części zostały wykorzystane przez jego następców.